Private AI stack voor publieke en zakelijke organisaties
AI wordt onmisbaar, maar eigenaarschap en controle zijn cruciaal. De Xuntos Private AI Stack houdt data intern, maakt processen auditeerbaar en combineert efficiëntie met governance. Zo kunnen organisaties AI veilig inzetten voor kernprocessen, zonder risico’s voor privacy of continuïteit.
.jpg)
Baas over eigen brein
Waarom de Xuntos Private AI Stack een logische route is voor de publieke en zakelijke sector
De inzet van generatieve AI is in korte tijd volwassen geworden. Na een periode van experimenteren met tools als ChatGPT en Copilot verschuift de aandacht binnen organisaties naar structurele vragen. Bestuurders, CIO’s en privacy officers kijken niet alleen naar efficiëntie, maar ook naar eigenaarschap, verantwoordelijkheid en continuïteit.
Publieke AI-modellen leveren aantoonbare productiviteitswinst op. Tegelijkertijd brengen zij impliciete keuzes met zich mee over waar data wordt verwerkt, hoe context wordt gebruikt en wie uiteindelijk zeggenschap heeft over besluitvorming. Voor zorginstellingen, overheden, onderwijsorganisaties en kennisintensieve dienstverleners zijn dit geen abstracte vragen meer, maar dagelijkse afwegingen.
Bij Xuntos zien wij dat organisaties tot een vergelijkbare conclusie komen. AI-toepassingen horen te draaien binnen de digitale grenzen waar verantwoordelijkheid en toezicht zijn georganiseerd. Dat vraagt om een andere benadering van AI-architectuur.
Van AI toepassen naar AI beheren
Publieke AI-diensten werken volgens een bekend model. Gegevens worden extern verwerkt en de uitkomst wordt teruggeleverd. Voor veel generieke toepassingen is dit werkbaar. Zodra AI wordt ingezet in kernprocessen, ontstaat behoefte aan meer controle.
De Xuntos Private AI Stack verlegt het zwaartepunt. In plaats van data naar buiten te brengen, wordt de intelligentie intern georganiseerd. Een private AI stack is daarbij geen afzonderlijk product, maar een samenhangend geheel van keuzes in architectuur, dataontsluiting en governance.
Binnen deze benadering draaien AI-modellen in een gecontroleerde omgeving. Data blijft binnen de eigen infrastructuur. Context, logging en besluitvorming zijn inzichtelijk en te auditen. Governance is onderdeel van het ontwerp.
Deze inrichting kan plaatsvinden on premise, in een private cloud of op een soevereine Europese infrastructuur. De precieze locatie is minder bepalend dan de mate van controle en verifieerbaarheid.
De Xuntos AI Stack in de praktijk
De Xuntos AI Stack bestaat uit een aantal samenhangende lagen die gezamenlijk zorgen voor beheersbaarheid en schaalbaarheid.
De modellayer bevat open weights modellen die lokaal of dedicated worden ingezet. De keuze voor een model volgt de toepassing en het risicoprofiel, niet de populariteit van het moment. Ongecontroleerde hertraining wordt vermeden.
In de context en datalaag worden interne documenten, dossiers en kennis ontsloten via gecontroleerde retrievalmechanismen. Het model krijgt alleen toegang tot informatie die expliciet beschikbaar is gesteld.
De orchestratie- en agentlaag zorgt voor taakgerichte AI-assistenten. Deze agents hebben een afgebakende rol, voeren specifieke taken uit en leggen hun handelingen vast. Dat maakt het gedrag van het systeem navolgbaar.
De governance- en compliancelaag borgt logging, toegangscontrole, audit trails en rolverdeling. De inrichting sluit aan op geldende normen en regelgeving, waaronder AVG, NEN 7510, ISO 27001 en de EU AI Act.
Deze opzet is bedoeld voor productiegebruik in gereguleerde omgevingen, niet voor experimenten zonder context.
Toepassing in verschillende sectoren
In de zorg is de behoefte aan ondersteuning groot, met name bij administratieve lasten. Tegelijkertijd gelden strikte eisen voor het omgaan met patiëntgegevens. Binnen een private AI stack kan AI ondersteuning bieden bij verslaglegging en samenvattingen, terwijl het EPD gesloten blijft en data het domein niet verlaat. Dat maakt toepassing mogelijk zonder extra juridische of ethische druk.
Binnen de overheid speelt uitlegbaarheid een centrale rol. Besluitvorming moet herleidbaar zijn en toezicht moet uitvoerbaar blijven. Een private AI-inrichting maakt het mogelijk om modellen te auditen, aan te passen en waar nodig uit te schakelen. Besluiten laten een spoor na dat aansluit bij rechtsstatelijke eisen.
Onderwijsinstellingen zoeken naar manieren om AI onderdeel te maken van het leerproces. Een institutionele AI-omgeving maakt experimenteren mogelijk binnen een afgebakend kader. Leerlingen werken met modellen die zijn gevoed met gevalideerd lesmateriaal, zonder commerciële dataverwerking.
In de zakelijke dienstverlening vormt interne kennis het fundament van het verdienmodel. Door AI-modellen te voeden met het eigen archief kunnen organisaties hun kennis toegankelijk maken binnen de eigen organisatie. Contracten, adviezen en analyses blijven intern beschikbaar en beheersbaar.
Een private AI stack als bestuurlijke opgave
Veel initiatieven rond private AI lopen vast doordat zij worden benaderd als een technisch project. In de praktijk raakt deze keuze aan architectuur, governance en bestuurlijke verantwoordelijkheid. Zonder duidelijke kaders voor eigenaarschap, gebruik en toezicht ontstaan nieuwe risico’s, ook wanneer alles intern is ingericht.
De Xuntos Private AI Stack is opgezet als fundament voor gecontroleerde groei. Publieke AI kan worden ingezet voor generieke, niet-gevoelige taken. Private AI is geschikt voor kernprocessen, persoonsgegevens en intellectueel eigendom. Governance wordt daarbij vanaf het begin meegenomen.
Xuntos ondersteunt organisaties bij modelselectie op basis van risico en taak, veilige dataontsluiting zonder kopiëren, het ontwerpen van agentarchitecturen met duidelijke verantwoordelijkheden en het aantoonbaar voldoen aan huidige en toekomstige regelgeving.
Conclusie
AI wordt een vast onderdeel van organisaties. De relevante vraag verschuift daarmee van gebruik naar eigenaarschap. Wie inzicht en controle wil behouden, zal keuzes moeten maken in architectuur en governance.
Een private AI-architectuur biedt ruimte voor autonomie, continuïteit en vertrouwen. Niet als uitzonderlijke maatregel, maar als logisch gevolg van verantwoord digitaliseren.
Aan de slag met verantwoorde AI
We starten eerst met een analyse voor een gedegen plan van aanpak. Daarbij analyseren we data, processen en risico’s en vertalen die naar een concrete architectuurschets.
Lees meer over onze aanpak bij

Heb je vragen? Of wil je samen sparren?
We denken graag met je mee hoe jouw organisatie digitaal kan versnellen. Of het nu gaat om een UX, technische uitdaging of AI oplossingen. Stuur een berichtje en we nemen zsm contact met je op.
Verder lezen
Nieuwsgierig? Lees onze andere inzichten over webontwikkeling, AI, toegankelijkheid en digitale strategie
























